User Name  Password
Remove ads
Forumi Amantin
Today | Join | Member | Search | Who's On | Chat Room | Help | Shop | Sign In | | | | | Follow Aimoo_Com on Twitter
Make a donation click here. Your support will help us remove ads and upload local images, etc.
Title: Hermann Hesse
Forumi Amantin   Letërsia e huaj
Hop to: 
Views:37     
New Topic New Poll
<<Previous ThreadNext Thread>>
Page 1 / 1    
AuthorComment
Amantin
 Author    



Rank:Diamond Member!

Score: 625
Posts: 625
Registered: 07/10/2012
Time spent: 23 hours

(Date Posted:18/10/2012 09:13)
Share to: Facebook Twitter MSN linkedin google yahoo

HERMANN HESSE


HERMANN HESSE është njëri nga shkrimtarët më të shquar gjermanë të shekullit të njëzet. Lindi më 2 korrik 1877 në një qytet pranë Württembergut dhe vdiq në Lugano të Zvicrës më 9 gusht 1962. Ishte djali i një pastori (prifti) dhe nipi i një misionari kalvinist. Ky ambient familjar ndikoi në formimin e personalitetit të tij. U dërgua të studionte për teologji, por mësimet fetare i braktisi shpejt! Punoi si mekanik dhe librar në Tübingen. Në botëkuptimin e tij moral e filozofik ishte natyralist, mistik, buddhist, aktivist faustian, por gjithmonë intimërisht fetar.
Lufta e Parë Botërore i shkaktoi një krizë të rëndë shpirtërore. Doli haptas publikisht kundër dallgës së barbarive që përshkoi Evropën dhe madje arriti ta ndiente veten fajtor për të këqiat e kohës. Edhe më vonë, nga vetë formimi i tij shpirtëror, ishte që në fillim kundër nazizmit. Hermann Hesse është poet e prozator me prodhimtari me vlera artistike të larta e sasi të jashtëzakonshme. Librat e tij me romane, poezi shkrime kritike politike, kulturore dhe letrare, mesatarisht arrinë në 80 milion ekzemplarë në të gjithë botën, duke e bërë kështu njërin nga shkrimtarët evropianë më të lexuar të shekullit të njëzetë.
Më 1921 u bë qytetar zviceran dhe 1946 iu dha çmimi Nobel në letërsi.
Romani i tij i parë ishte "Hermann Lauscher" (1901) por ai që e bëri të shquhej ishte romani "Peter Camenzind" (1904) më vonë mjaft i admiruar u bë romani "Unterm Rad" (Nën rrotë) 1906 tek i cili, me thekse tragjike e patetike paraqitet kriza e një adoleshenti të vënë nën një disiplinë antinjerëzore të shkollës prusiane. Vazhdojnë pastaj libra të tjerë me novela e tregime: "Diesseits" (Këtej, nga kjo anë, 1907) "Nachbarn" (Fqinjë, 1908) "Umwege" (Rrugë e gjatë, 1912) etj. Shënime udhëtimesh në Indi - Aus Indien (1913). Gjatë Luftës së Parë Botërore, nxorri tregimin "Schön ist die Jugend" (Rinia është e bukur, 1916). Por katastrofa e luftës në Evropë solli tek ai një përmbysje të thellë e bashkë me të dhe një pjekuri të motiveve personale. Frut i këtyre ishte libri "Damian, die Geschichte von Emil Sinclairs Jugend" (Demiani, historia e rinisë së Emil Sinclair-it, 1919). Kjo është një vepër e rëndësishme, sepse është ndër të para në Evropë që ve në dukje ndikimin e psikanalizës. Te Demiani paraqiten të rinjtë e universiteteve gjermane, jeta e të cilëve shkatërrohet nga presioni i luftës.
Perla të vogla të vërteta të artit tregimtar janë "Kurgast" (Miku i kurimit) dhe "Bilderbuch" (Libri i portreteve) të dy, më 1925. Shumë i rëndësishëm është veçanërisht romani "Stepenwolf" (Ujku i stepës, 1927) ku, siç thoshte, tregoi: "Ferrin e brendësisë së vet". Kriza shpirtërore dhe forma e jetës së njeriut modern është tema e "Ujkut të stepës", të kësaj autobiografie që ndonëse e varfër në veprime është e pasur në mendime, ku lexuesit të vëmendshëm i tregon "kaosin e botës së tij shpirtërore". Origjina e kësaj krize identiteti është urrejtja ndaj një shoqërie që shkon verbërisht nga një luftë botërore në tjetrën, neveria ndaj një kulture servile dhe frika ndaj një jete të brendshme "të përciptë e të normuar". Ndër veprat e tjera mund të përmendim "Narzic und Goldmund" (Lulet Narcis dhe gojëartë) e veçanërisht "Das Glasperlenspiel" (Loja e perlave të qelqta, 1943) që përbën "shumatoren" e të gjitha shqetësimeve, studimeve dhe anktheve fetare të shkrimtarit të shquar.
Përveç shkrimeve në prozë, Hermann Hesse shquhet si poet me më shumë se 680 poezi të përmbledhura në 12 vëllime. Poezitë e tij dallohen për ndjesi të hollë e përsosmëri të vargut. Temat e tyre janë ato të anëve më delikate e më të rëndësishme të shoqërisë njerëzore, si vëllavrasja (Kënga e vdekjes së Abelit), trishtimi, vetmia etj.
Vëllimet e tij me poezi janë: "Romantische Lieder" (Këngë romantike, 1898), "Gedichte" (Poezi, 1902), "Unterwegs" (Në rrugë, 1911), "Musik des Einsamen" (Muzika e vetmitarit, 1915), "Ausgewehlten Gedichte" (Poezi të zgjedhura, 1921), "Krisis" (Krizë, 1928), "Trost der Nacht" (Ngushëllimi i natës, 1929), "Vom Baum des Lebens" (Nga pema e jetës, 1933), "Neue Gedichte" (Poezi të reja, 1937), "Der Blütenzweig" (Dega e lulëzuar, 1945), "Die späten Gedichte" (Poezitë e vona, 1963). Pavarësisht nga titujt e vëllimeve dhe temat e shumta të poezive të tij, ato, përmbledhtas, mund të quhen autobiografi lirike e poetit.
Tek ne, nga ky shkrimtar, prej më se pesëmbëdhjetë vjetësh më parë është përkthyer romani "Nën rrotë", ndërsa gjashtëmbëdhjetë vjet më parë, përktheva unë poezi nga Hermann Hesse të cilat u botuan në librin e atëhershëm "Poezi gjermane dhe austriake" të përgatitura prej meje.
Në këtë dyzetvjetor të largimit të poetit nga kjo jetë, kam fatin e veçantë dhe nderin ta përkujtoj e t'ia afroj lexuesit tonë të nderuar me anën e disa përkthimeve të tjera që kam bërë kohët e fundit posaçërisht nga poezia e tij.


Shqipëroi: Petraq Kolevica


Kënga e vdekjes së Abelit

Dergjet mbi bar Abeli i vrarë,
Vëllai Kain e braktis e shkon.
Vjen një zog, ngjyen sqepin më parë
Në gjak, tmerrohet, fluturon.
Zogu fluturon mbi botën përreth,
Fluturimi ësht' i frikshëm, klithmë e tij të rrëqeth,
Vajton një vajtim pa mbarim:
Për Abelin e bukur, për vdekjen e tij,
Për Kainin e mbrapshtë e shpirtzi,
Për vitet e rinisë së tij pa kuptim.

Shpejt do t'ia ngulë Kaini shigjetën në gii,
Shpejt do të ndezë luftra dhe sherre ai
Në çdo fshat e qytet e çdo skaj,
Do krijojë armiq për t'i vrarë, pastaj,
Do urrejë ata dhe veten i dëshpëruar,
Do përndjekë ata dhe veten i munduar
Në çdo rrugë duke shkuar gjersa fundi të afrojë,
Çasti kur Kaini vetveten të shkatërrojë.

Zogu fluturon dhe me sqepin e përgjakur
Klith kujën e vdekjes mbi botën mbarë,
E dëgjon atë Kaini, e dëgjon Abeli i vrarë,
E dëgjojnë një mijë nën këtë qiell përhapur,
Po dhjetë mijë e më shumë s'e dëgjojnë përreth,
Për vdekjen e Abelit ata s'duan të dinë.

S'duan të dinë as për Kainë,
As për gjakun që nga shumë plagë rrjedh,
As për luftën që ishte gjer dje,
Për atë në romane sot lexojnë se ç'qe.
Për të gjithë të ngopurit, të gëzuarit,
Të fortët, të palatuarit,
Për ata s'ka Kain, as Abel, as vdekje mizore
Dhe luftën e çmojnë si kohë madhore.

Kur ky zog vajtimtar fluturon përmbi ta,
E quajnë ndjellakeq, ogurzi,
Veten e ndjejnë të fortë ata
Dhe zogun e vogël e zënë me gurë,
Gjersa të heshtë dhe të zhduket ai,
Ose ia krisin muzikës që mos dëgjohet më,
Se zëri i tij i trishtuar i bezdis gjithnjë.

Ky zog sot si askurrë
Me sqep të përgjakur vend më vend fluturon
Vajtimi tij për Abelin tejpërtej kumbon.

Trishtim

(1944)

Ç'më ngrohte gjer dje plot shije,
Sot vdekja e mban në gji.
Lule pas lulesh bien
Nga pemë e trishtimit tani.

I ndiej si bien, bien
Si borë që rrugën mbulon,
Dhe hapat më nuk ndihen,
Një heshtje e gjatë afron.

Në qiell s'ka yje as hënë.
Në zemër s'ka dashuri.
Gjer tutje një heshtje ka rënë
Dhe bota u mplak e u mpi.

Kush mbron dot zemrën një fije
Nga koha plot ligësi?
Lule pas lulesh bien
Nga pemë e trishtimit tani.

Në mjegull

Sa çudi të endesh në mjegull!
Çdo gur e kaçubë në vetmi,
Asnjë dru s'i sheh drurët e tjerë,
Vetëm gjithkush rri.

Plot miq bota ime pat qenë
Kur jeta kish dritë ende;
Tani që kaq mjegull ka rënë
Asnjërin s'e shoh as më sheh.

I mençur nuk është, pa fjalë,
Ai që terrin s'kupton,
Se si fshehtësisht ngadalë
Nga gjithçka e veçon.

Sa çudi të endesh në mjegull!
Jeta bëhet vetmi.
Asnjeri nuk njeh njerëz të tjerë,
Vetëm gjithkush rri.

Natë vetmitare

Ju, vëllezër të shpirtit tim,
Njerëz të mjerë larg dhe pranë,
Nën këtë qiell me yje pa anë
Që n'ëndërrime gjeni ngushëllim;
Ju të plakur pa një fjalë
Nëpër netë yjezbehtë,
Duarduruar mbaheni ngadalë
Dhe ruani dhe vuani vetë,
Turmë e mjerë, e gabuar,
Lundërtarë pa yll e pa fat,
Të huaj e prapë me mua bashkuar,
Ma ktheni përshëndetjen që ju jap!

Gënjej

Gënjej! Gënjej! Nuk jam aq plak
Ende nuk jam velur nga jeta,
Se një trup gruaje më bën sado pak
Të më rahin pulsi e mënt'e shkreta.

Për gratë me zjarr vazhdoj t'ëndërroj,
Për ca dosido e ndonjë hirperije,
Për një valzer brilant që dot s'e harroj
Edhe për net dashurie.
Për një dashuri ëndërroj madje,
Një të heshtur, të dlirë, hirplot.
Ajo, e para, e shenjtë qe.
Për të dhe sot mund të qaj me lot.

Këngë Dashurie

O ti që po ta them nuk po di
Se ç'pate bërë me mua.
Nga ditët largohem tani,
Se vetëm natën dua.

E art' është nata për mua
Si asnjë ditë pastaj.
Atje ëndërroj për një grua
Dhe flokët e verdha të saj.

Atje ëndërroj lumturinë
Që prej një vështrimi u stis
Dhe këngë dëgjoj të më vinë
Që nga i largti Paradis.

Atje shikoj retë dhe rri
Kundroj gjithë natën sa dua.
O ti që ta them nuk po di
Se ç'pate bërë me mua.

Lutje

Kur dorën e vogël me jep dhe ajo
Kaq shumë të pathëna më thotë,
Mos pyeta vallë më të kotë:
Më dashuron apo jo?

Nuk dua që ti të më dashurosh
Po veç të të ndjej këtu, pranë,
Dhe ndonjëherë, ashtu, si mënjanë,
Dorën të më takosh.

Këngë për të dashurën në pranverën e ftohtë

Në paradhomën e ftohtë ora troket,
Shkon tetë, nëntë, dhjetë.
S'i numëroj, po rri përgjoj
Sa ngadalë koha rëshqet.

Dhe shkojnë si erë me bor' e stuhi,
Si trumbë zogjsh në fluturim
Po se si shkojnë, s'dua ta di.
S'më dhimben gjë, s'më hynë në sy,
Se janë orë që shkojnë pa ty.

Sepse të dua

Sepse të dua, i egërsuar,
Po vi tek ti në këto nete.
Me që ti kurrë s'më ke harruar
Dhe shpirtin tënd mora me vete.

Me mua ësht' e më përket përfare.
Të mira, të liga, këtu do t'i shkojë.
Prej dashuris' sime përvëlimtare
S'ka engjëll që mund të të çlirojë.

Bisedë mbrëmje

Ç'më vjen ëndërrimtare në këtë vend plot re?
Ta dhashë zemrën time në dorë e ti s'e pe.
E mbushur ishte plotpërplot me lumturi
Dhe ishte kaq e nxehtë - si nuk e ndjeve ti?

Me një qeshje të thashë ma ktheve dosido.
Një dhimbje ndjeu ajo... dhe heshti... dhe u ftoh.

Nënës sime

Kaq shumë kisha për të të thënë
Po mbeta larg e larg mërguar
Në këto ditë, e dashur Nënë,
Më mirë ti më ke kuptuar.

Për ty dhuratën kam menduar
Edhe punuar gjat' e gjatë,
Porse më mbet këtu, në duar.
Ti mbylle sytë këtë natë.

Por ndjej se, duke e lexuar,
Më zbutet dhimbje e kësaj zije.
Mirësia jote e patreguar
Më lidh me ty me mija fije.
Edhe çdo natë e njëjta ëndërr

Në ëndërr ti më rri kaq larg
Si më rreh zemra, ta dish!
O Nënë, Nënë, vallë s'di
Tek unë si të vish?
E njëjta ëndërr net për net!
Si më rreh zemra, ta dish!
O Nënë, Nënë, përse nuk do
Këtu, tek unë, të vish?
Në fushat

Në qiell enden retë pafund,
Në fushat fryjnë e fryjnë thëllime,
Në fushat endet e endet gjithkund
Fëmia i humbur i nënës sime.
Në rrugë era fryn gjethet e thata,
Në pemë zogu klith me vajtim,
Atje, matanë malesh të larta,
Ndodhet, diku, atdheu im.
usertype:1
Amantin
Share to: Facebook Twitter MSN linkedin google yahoo 1# 



Rank:Diamond Member!

Score:625
Posts:625
Registered:07/10/2012
Time spent: 23 hours

RE:Hermann Hesse
(Date Posted:18/10/2012 09:14)

HERMAN HESSE



SHTEGU I RËNDË



Përktheu nga anglishtja: Rozafa Basha



Përbri hapjes së errët të shkëmbit, në të hyrë të grykës, rrija i nguruar dhe ktheva kokën prapa.
Dielli ndriste atë botë të këndshme të blertë, e mbi livadhe, lulëzimi ngjyrë kafe i barit valëzohej dhe drithërinte. Ishte e këndshme të ishe aty në ngrohtësinë dhe qetësinë aq të dashur, aty ku shpirti jehonte thekshëm dhe gëzueshëm sikur grerëza në erandë të rëndë dhe dritë të fortë; ndoshta isha i marrë që desha ta lija këtë dhe t'i ngjitesha malit.
Udhërrëfyesi im më fshiku lehtë në sup. Largova sytë nga peizazhi i dashur, si njeriu që detyrohet të largohet nga banja e ngrohtë. Tani shihja grykën që shtrihej në errësirën pa diell, një përrua i errët përvidhej nga një e çarë, bari i zverdhur rritej në tufa të vogla brigjeve, në shtratin e tij dukeshin gurët që ishin rrokullisur, gurët e të gjitha ngjyrave, të zbardhur, pa jetë, si eshtrat e krijesave që kanë vdekur shumë kohë më parë.
“Do të pushojmë”, i thashë udhërrëfyesit tim.
Ai buzëqeshi lehtë, pastaj u ulëm. Bënte freskët dhe prej grykës pa diell vinte si përrua i errët një frymë e ftohtë e shkëmbit.
Është e prapë, e prapë të shkohet kësaj udhe! Është e prapë të detyrohesh të kalosh nëpër këtë hyrje të zymtë shkëmbore, të ecësh nëpër këtë përrua të ftohtë, të ngjitesh në errësirë e kësaj gryke të llomitur!
“Shtegu duket i tmerrshëm”, thashë me përtesë.
Sikur të ngrihej nga hiri, në mua u ndez një shpresë e fuqishme, e pabesueshme dhe e paarsyeshme, një shpresë që mbase mund të kthehemi prapa, se udhërrëfyesi im mund t'i lejojë vetes të bindet se ne mund të kursehemi nga e gjithë kjo. Po, pse jo, me të vërtetë. A nuk ishte një mijë herë më i bukur vendi që lamë pas? A nuk rridhte atje jeta më begatshëm, më ngrohtë e më magjepsëse? Dhe, a nuk isha unë një qenie njerëzore, fëmijërore, një krijesë jetëshkurtër, me të drejtën e një copëze lumturi, një këndi të këndshëm nën diell, një pamjeje të qiellit të kaltër dhe të luleve?
Jo, unë doja të rrija aty ku isha. Nuk kisha dëshirë ta krijoja heroin a dëshmorin! Do të kënaqesha gjithë jetën time po të më lejohej të qëndroja në luginë dhe në diell.
Tashmë kisha nisur të mërdhija; nuk ishte e mundur të qëndroja këtu më gjatë.
“Po nerth,” më tha udhërrëfyesi. “Do të ishte më mirë të ecim tutje”.
Sa e tha këtë, ai u ngrit dhe në çast u zgjat me tërë gjatësinë e vet duke më shikuar i buzëqeshur; nuk kishte as përbuzje as simpati në buzëqeshjen e tij, as ashpërsi, as bashkëndjesi. Nuk kishte asgjë përveç kuptimit, asgjë përveç dijenisë. Ajo buzëqeshje thoshte: “Të njoh. E di që ke frikë dhe e di si ndjehesh. Në asnjë mënyrë nuk kam harruar kryelartësinë tënde të djeshme e të pardjeshme. Secila nga lëvizjet qyqare prej lepuri në të cilat tash po sharron shpirti yt, secili prej shikimeve joshëse në shkëlqimin e dashur të diellit atje jashtë, është shumë i njohur dhe i afërt për mua para se ta shfaqësh atë”.
Me këtë buzëqeshje më shikoi udhërrëfyesi im dhe u nis i pari drejt humnerës së errët para nesh, e unë e urreja dhe e doja siç e do dhe e urren i ndëshkuari sëpatën mbi qafë. Mbi të gjitha, e kisha mëri dijen e tij, zotësinë e prijësit dhe qetësinë e tij, mungesën e dashur të dobësisë, dhe urreja çdo gjë tek unë pajtohej me të, që i jepte të drejtë, që dëshironte të ishte si ai, të shkonte pas hapave të tij.
Kishte kaluar një copë rrugë, i kishte rënë trup përroit duke shkelur mbi gurë dhe ishte mu në pikën ku do të zhdukej nga shikimi pas kthesës së parë.
“Ndal!”, e thirra unë, i mbushur me frikë sa njëkohësisht fillova të besoj: nëse kjo ishte ëndërr, në këtë çast tmerri im do ta shprishte dhe unë do të zgjohesha. “Stop!” thirra. “Unë nuk mund ta bëj këtë, nuk ende jam gati.”
Udhërrëfyesi ndaloi dhe më shikoi nga ana tjetër, pa turp, me kuptimin e tij të tmerrshëm, me dijen dhe parandjenjën e padurueshme se kishte kuptuar çdo gjë më herët.
“Mos ke dëshirë të kthehemi?” pyeti ai, dhe nuk e kishte përfunduar fjalën e fundit kur e mora vesh, plot mllef, se do të thosha jo, se duhej të thosha jo. Dhe, njëkohësisht, në mua, çdo gjë, aq gjatë e njohur, e dashur dhe e besuar, bërtiste me dëshpërim: “Thuaj po, thuaj po!” dhe gjithë bota e vendlindja ishin lidhur si një gjyle prangash në këmbe.
Doja të bërtisja po, edhe pse e dija shumë mirë se nuk mund ta bëja këtë.
Atëherë, me dorë të zgjatur, udhërrëfyesi im shënjoi prapa, nga lugina, dhe unë u ktheva edhe njëherë nga ato vise të dashura. Ajo që shihja tani ishte më e dhembshmja nga ç'kishte mundur të ndodhte: I shihja luginat dhe fushat e mia të dashura që dukeshin të zbehta dhe pa shkëlqim në diellin e zbardhur e të dobësuar, ngjyrat përziheshin, falso e të ashpra, hijet kishin një të zezë të ndryshkur dhe pa magji dhe zemrës i ishin shkurtuar të gjitha, ishin humbur sharmi e aroma - gjithçka këmbngulte me erën dhe shijonte deri në turrbullimin marramendësisht të ëmbël. Oh, e njihja mirë gjithë këtë, sa e kisha frikë dhe e urreja këtë truk të tmerrshëm të udhërrëfyesit, këtë degradim të gjithçkaje që ishte e dashur dhe e këndshme për mua, që ia shtrydhte shpirtin dhe lëngun, duke i falsifikuar erërat dhe duke i helmuar fshehurazi ngjyrat! Oh, e njihja këtë; çka ishte deri dje verë, sot ishte uthull. Dhe uthulla nuk do të kthehet kurrë më në verë. Kurrë më.

***
Isha i qetë dhe i pikëlluar ndërsa shkoja pas udhërrëfyesit. Ai tash kishte të drejtë, si gjithmonë. E mira e së mirës ishte që së paku e shihja, e jo, si ndodh zakonisht, në momentet e vendimmarrjes, të zhdukej papritur dhe të më lente vetëm me zërin e huaj në mua, në të cilin në ato çaste ai e shndërronte veten.
Unë isha i qetë por zemra më thërriste fuqishëm: “Vetëm rri, unë do të vij pas!”
Guralecët e përroit ishin shumë të rrëshqitshëm; ish e lodhshme dhe marramendëse të ecje kështu, hap pas hapi, gurëve të vegjël të lagur që rrëqitnin dhe fundoseshin nën këmbë. Në të njëjtën kohë shtegu i përroit filloi të thepisej dhe muret e shkëmbinjëve të errët nisën t'i afroheshin njëri tjetrit, fryheshin dhe secili prej skajeve shfaqte një tentim keqdashës për t'u shembur pas shpine, për të na ndarë përjetë nga bota. Mbi shkëmbinjtë e verdhë të mbuluar me myshk rridhtë një litar uji. S'kishte qiell mbi ne, as re, as kaltërsi.
Eca e eca, duke i shkuar pas udhërrëfyesit dhe shpesh duke mbyllur sytë nga frika dhe pështirja. Atëherë aty ish një lule e errët që rritej bri shtegut, një e zezë e kadifesë së pikëllueshme. Ishte shumë e bukur dhe më dukej shumë e afërt, por udhërrëfyesi im ecte edhe më shpejtë dhe unë e ndieja se po të qëndroja një çast, nëse i kushtoja më tepër se një shikim atij syri të pikëlluar kadife, dëshpërimi dhe vrenjtësimi im pa shpresë do të bëheshin gjithëkaplues dhe të padurueshëm, kurse shpirti im do të mbetej i burgosur përjetë në atë vend të pandjesisë dhe çmendurisë qesëndisëse.
Zvarritesha i lagur e i ndytë dhe, derisa muret e shkëmbinjëve i afroheshin njëri-tjetrit mbi ne, udhërrëfyesi filloi të këndonte këngën e vjetër të ngushëllimit. Me zërin e tij të pastër rinor ai këndontë pas çdo hapi: “Do t'ia dal, do t'ia dal, do t'ia dal!” E dija mirë se dontë të më jepte zemër dhe të më nxitonte, të ma kthente mendjen nga rruga e gjatë dhe nga kjo rrugë e pashpresë e ferrit. E dija se më priste t'i bashkangjitesha këngës së tij. Por unë e kundërshtova këtë, nuk do t'ia dhuroja atë ndjenjë të fitores. A kisha unë disponim për të kënduar? A nuk isha një krijesë njerëzore, një djalë i thjeshtë, i gjorë, i cili duke mos e dëgjuar zemrën e tij, ishte nxitur në një situatë dhe veprim, të cilin Zoti nuk e kishte pritur kurrë nga ai? A nuk ishin secila prej lule-mos-më-harro-ve apo lulëkuqeve të lejuara të rrinë aty ku ishin rritur, skaj përroit, të lulëzonin e të vyshkeshin sipas zakonit?
“Do t'ia dal, do t'ia dal, do t'ia dal!” s'pushonte të këndonte udhërrëfyesi. Oh, sikur të isha në gjendje të kthehesha mbrapa! Por me ndihmën e shkathtë të udhërrëfyesit, kishte kohë që kisha kapërcyer muret dhe humnerat, përtej të cilave nuk kishte më kthim. Lotët më digjnin në grykë, por nuk guxoja të qaja.
Dhe kështu shpërfillshëm e zëshëm iu bashkova këngës së udhërrëfyesit, me ritëm e tonalitet, por jo me fjalë; dhe ndryshe nga ai, këndova me ngulm: “Duhet, duhet, duhet!” Por, nuk ishte punë e lehtë të ngjitesh përpjetë e të këndosh njëkohësisht, shpejt u mbusha frymë dhe u detyrova ta mbyll gojën duke gulçuar. Por ai vazhdoi të këndojë palodhshëm “Do t'ia dal, do t'ia dal, do t'ia dal!”, dhe me kohë, megjithatë, bëri që t'i bashkohem këngës me fjalët e tij. Tani ngjitja ishte më e lehtë dhe nuk ndihesha i detyruar, bile doja të vazhdoj, kurse sa për lodhjen, nuk mbeti asnjë gjurmë e saj.
Atëherë, shkrepi një dritë brenda meje, dhe sa më shumë zgjerohej, aq më shumë shkëmbi i butë zmbrapsej, bëhej më i thatë, më dashamirës, shpesh e ndihmonte këmbën që rrëshqiste, dhe, mbi të gjitha, gjithnjë e më shumë hapeshin qiejt e kaltër, si përrua e vogël e kaltër midis brigjeve shkëmbore, dhe, sakaq, si liqe i vogël që zgjatej e zgjerohej.
U përpoqa ta shpërfaq vullnetin tim më fuqishëm e më thekshëm, derisa liqeni qiellor vazhdoi të hapej e shtegu të bëhej më i kalueshëm, por, herë-herë nxitoja, i lirë, ngushticave të gjata, duke mbajtur lehtë hapin me udhërrëfyesin tim. Atëherë, papritur, pashë majën, fare pranë, sipër nesh, të thepisur e vezulluese në ajrin e ndritur prej diellit.
Jo larg, më poshtë majës, ne dolëm zvarrë nga një plasë, dielli ua mësyu syve të magjepsur, dhe kur i hapa prapë, gjunjtë u shkundën nga tmerri, sepse e pashë veten tek qëndroja i lirë dhe pa mbështetje në kreshtën e rrëpinjtë; përreth kishte hapësira të pafund dhe thellësi të kaltëra tmerruese, vetëm maja e thepisur qëndronte mbi ne, e ngushtë si shkallë. Por dielli dhe qielli ishin prapë aty, dhe kështu ne kapërcyem këtë zonë të fundit të tmerrshme, hap pas hapi, me buzë të ndrydhura e vetulla të lidhura. Dhe ndaluam mbi maje, si figura pa rëndësi mbi shkëmbin e nxehur në diell, në një ajër të ashpër e thërrës.
Ishte një mal i çuditshëm dhe një majë e çuditshme! E arritëm duke u ngjitur mureve shkëmbore krejtësisht të zhveshura, dhe mbi atë maje, nga guri, rritej një pemë, një pemë e forte, e lakuar, me degë të forta, që rrinte jashtëzakonisht çuditshëm dhe e vetmuar, e rëndë dhe e paepur në shkëmb, me të kaltrën e lehtë ndërmjet degëve. Dhe në maje të kësaj peme, rrinte një zog i zi që këndonte me zë të ashpër. Ëndrra të qeta të një syri gjumë përmbi botë, dielli rrezatonte, shkëmbi vezullonte, pema ngrihej krenare, zogu këndonte me zë të rëndë. Kënga e tij e vrazhdë thoshte: “Amshim, amshim!” Zogu i zi këndonte dhe syri i tij bosh e i ashpër ishte ngulur mbi ne si një kristal i zi. Ishte vështirë t'i qëndroje atij shikimi, vështirë ishte ta dëgjoje këngën e tij, dhe, mbi të gjitha, ishte e frikshme vetmia dhe zbrazëtia e atij vendi, zgjerimi i qiejve të zhveshur. Të vdisje ishte lumturi e pabesueshme, të rrije aty, dhimbje e paemër. Diçka duhej të ndodhte tash, menjëherë; ndryshe, ne dhe bota do të ngurtësoheshim nga lemeria. Ndjeva se ajo përhapej në ajër drejt nesh, e nxehtë dhe ndrydhëse si fryma para stuhisë. E ndjeva tek drithëronte në trupin dhe shpirtin tim si zjarrmi.
- Përnjëherit zogu u përpëlit në degë dhe u krodh kryeshyt në zbrazëti.
Me një kërcim, udhërrëfyesi im u zhyt në kaltërsi, ra drejt qiejve të shëndritshëm, iku fluturimthi.
Tani vala e fatit kishte arritur kulmin, copë-copë ma bëri zemrën dhe fashiti në heshtje.
Dhe tashmë po bija, u zhyta, kërceva, fluturova; i mbështjellë në një vorbull të ftohtë, shpërtheva, i lumtur dhe me dridhje e dhembje ekstaze, poshtë në pafundësi deri te gjiri i nënës sime.


Përgatiti për botim Hiqmet Meçaj
(Botuar në “Gazeta e Athinës”, tetor 2009)
usertype:1 tt= 0
Support us

Create free forum and click the links below and your donations will make a difference here.

www.dinodirect.com

A Huge Online Store for Various Cool Gadgets, Accessories: Laser Pointer, Bluetooth Headset, Cell Phone Jammer, MP3 Players, Spy Cameras, Soccer Jersey, Window Curtains, MP4 Player, E Cigarette, Wedding Dresses, Hearing Aids, eBook Reader, Tattoo Machines, LED Light Bulbs, Bluetooth Stereo Headset, Holiday Gifts, Security Camera and Games Accessories and Hobby Gadgets.  
Amantin
Share to: Facebook Twitter MSN linkedin google yahoo 2# 



Rank:Diamond Member!

Score:625
Posts:625
Registered:07/10/2012
Time spent: 23 hours

RE:Hermann Hesse
(Date Posted:18/10/2012 09:14)

HERMANN HESSE
(1877-1962)




RAFAELUA



Përktheu: Erion Kristo



Në mëhallën time, te Sheshi i Zotërisë në Firence, njëdizaj m’u paraqit një burrë i kërrusur, me mjekër ngjyrë hiri. Mbante një kapele të shqyer e të rrëgjuar, por me prerje të kohës, një redingotë të sajuar pa masa dhe të përdorur, që në mungesë të jelekut ishte kopsitur deri në grykë; poshtë vishte një palë pantallona bojëbari, të kadifenjta e të dala mode.
Mënyra sesi hyri e më përshëndeti, më bëri të mendoja se kërkonte të më ofronte diçka të pazakontë. Ndoshta ndonjë abone teatri, ndonjë libër të lashtë, ndoshta një vilë me qira në kodër, një biçikletë apo një kalë. U ngrefosa dhe e pyeta se çfarë kërkonte. Atëherë nxori ngadalë nga xhaketa e bollshme një kuti ngjyrëgri, shpështolli disa metra fill dhe hoqi nga mbështjella një kartë, që ma paraqiti me madhështi, si ai që ushqen shpresa të mëdha. Ja dialogu që vijoi:

Unë: Çfarë është?
Ai: Një Rafaelo. Një vizatim i Rafaelos. Oh, zotëri, vështroje, mahnitu! Dy vogëlusha, të bukur e të pastër, dy vogëlusha tepër të këndshëm! Shiko! Shiko!
Unë: Nga e di ti që është i Rafaelos?
Ai: Oh, dyshoni? Duhet të më besoni, është tamam e tij, e ka vizatuar Rafaelua me dorën e vet hyjnore. Kushdo që ia ka haberin, e kupton. Një piktor që rri me qira tek unë, më ka bërë be e rrufe për këtë. Është i skamur, zotëri, përndryshe do të më kishte dhënë me shumë dëshirë njëqind lira për ta shtënë në dorë.
Unë: Njëqind? Ju jeni i marrë.
Ai: Bëni shaka. Në të vërtetë më ka thënë se mund ta shisja edhe për shtatëdhjetë e pesë, megjithëse vlen tre herë aq. Është Rafaelo!
Unë: Rafaelua ka jetuar katërqind vjet më parë. Karta juaj më së shumti është njëqind e pesëdhjetë vjeçare, për sa duket. Gjithsesi, nuk është e Rafaelos.
Ai: (më sheh me pamje qortuese).
Unë: Po, nuk i hyn në punë askujt. Tregojani këtë kartë një profesori, do t’ju përqeshë.
Ai: Po, profesorët! Ju merrkeni vesh, nuk mund të gënjeheni! Po sikur të jetë e ndonjë nxënësi të Rafaelos së madh? Ose e Peruxhinos?
Unë: Ja, pra, karta po na dilka më e vjetër. Pas pak do të betoheni se është e Xhiotos.
Ai: Xhioto? Mjeshtri i madh! Ka ndërtuar këmbanoren! Me të vërtetë, më jepni 50 lira.
Unë: Jo, nuk dua ta blej.
Ai: Nuk doni ta blini? Por ju thatë...
Unë: Çfarë thashë?
Ai: Kujtova se ju pëlqeu. Dyzet lira?
Unë: Mos ngul këmbë, po humbet kohën kot. Nuk e dua atë vizatim, dhe sikur të ma shiste dikush tjetër, gjithë-gjithë do t’i jepja pesë lira.
Ai: Pesë lira? A dëgjova mirë? O Zotynë, ju doni të talleni me plakun e gjorë. Jam 65 vjeç. Pesë lira! Për një Rafaelo!
Unë: Atëherë lamtumirë! Bëji një kornizë Rafaelos tënd dhe shikoje tërë ditën!
Ai: Vërtet, nuk mund të reshtësh së vështruari. Zot, çfarë doçke ky fëmijë! Vetëm ato duar vlejnë njëzet franga. Atëherë, le ta lëmë njëzet e pesë dhe mos ta zemë më në gojë!
Unë: Ik tani, se nuk kam kohë të tepërt!
Ai: Pesëmbëdhjetë?
Unë: (bëj shenjë për jo, i dëshpëruar).
Ai: Shën Mëri, vërtet duhet ta dhuroj këtë vizatim madhështor për dhjetë lira? Dhjetë! Urimet e mia zotëri, një Rafaelo për dhjetë lira!
Unë: Mjaft! Të thashë jo. Ik tani!
Ai: Ju jeni i pashpirt! Atëherë gjashtë lira.
Unë: Jo. Dil jashtë!
Ai: Jo, atëherë pesë! (Një psherëtimë e thellë).
Unë: O Perëndi, më lër të qetë. Nuk dua dhurata.
Ai: Hë pra. Më parë më the pesë lira. Ja, po e lë me gjithë kuti. Pesë lira.

E hëngra. Në Toskanë, ku gjithçka kushton shumë pak, pesë lira vlejnë sa një pasuri. Mund të kisha kaluar një ditë të mrekullueshme. Ndërsa tani zotëroj këtë kopje mjerane shkollore të Rafaelos, që edhe sot më ngjeth mishtë kur e shoh.
usertype:1 tt= 0
Amantin
Share to: Facebook Twitter MSN linkedin google yahoo 3# 



Rank:Diamond Member!

Score:625
Posts:625
Registered:07/10/2012
Time spent: 23 hours

RE:Hermann Hesse
(Date Posted:18/10/2012 09:15)

Herman Hesse


Përktheu: Orges Spahiu

NË MJEGULL

Sa çudi, të endesh në mjegull!
E vetme çdo shkurre, i vetëm çdo gur,
as drurët nuk shquhen midis tyre,
i vetëm është çdokush.

Plot me miq më dukej bota
kur jeta ime e kthjellët ish
tani që mjegulla po zbret
prej tyre s'shoh asnjë.

I ditur s'është askush
kush terrin nuk e njeh
që pa mëshirë dhe pak nga pak
prej të gjithëve të ndan.

Sa çudi, të endesh në mjegull!
Të jetosh është vetmi.
Asnjë qënie s'e njeh tjetrën,
i vetëm është çdokush.

SHËMBËLLIM

Dashuria ime është një varkë e heshtur,
Që me vozitje ëndërruese
Drejt shkëmbinjve të errët shtyhet.

Dashuria ime është një dritë e befasishme,
Që thyen netët e errëta e të vakëta
Dhe fatkeqësisht tretet si rrufeja.

Dashuria ime është një fëmijë i sëmurë,
Që netëve përçartet në shtratin e tij;
Dhe fare pranë i qëndron vdekja,

SA TË RËNDA...

Sa të rënda ditët!
S'ka zjarr të më ngrohë,
Asnjë diell s'më buzëqeshi tani,
Çdo gjë e zbrazët,
Gjithçka e ftohtë, e pamëshirë,
As yjet e kristaltë e të dashur
Nuk më vështrojnë më me shpresë,
Qëkur se zemra ime e kuptoi,
Se edhe dashuria mund të vdesë.

SHPESH JETA ËSHTË
(Kushtuar Helenë Weltt)

Shpesh jeta është vetëm dritë
vezullon në ngjyrat e gëzimit
buzëqesh dhe s'pyet për ata
që vuajnë, vdesin.

Por zemra ime qëndron gjithmonë nga ana e atyre
që fshehin dhimbjen
e tërhiqen mbrëmjeve në dhomë
për të qarë me dëshirë të zjarrtë.

E di, mjaft njerëz enden
në ankth e vuajtje,
gjithë shpirtrat e tyre quaj motra
dhe u jap atyre mirëseardhjen.

E di se qajnë në mbrëmje
të përkulur mbi duart e lagura,
veç muret e errëta shikojnë
dhe jo shkëlqimin prej dritash.

Por mbajnë fshehur,
të humbur e të pavetëdijshëm,
dritën e ëmbël të dashurisë
nëpër dhimbje e tmerre.
usertype:1 tt= 0
Amantin
Share to: Facebook Twitter MSN linkedin google yahoo 4# 



Rank:Diamond Member!

Score:625
Posts:625
Registered:07/10/2012
Time spent: 23 hours

RE:Hermann Hesse
(Date Posted:18/10/2012 09:15)

Herman Hese

Përktheu: Faslli Haliti


NË MJEGULL


E çuditshme, të endesh në mjegull!
Të vetmuar janë çdo kaçube dhe gur,
as pemët s’e shohin njëra-tjetrën,
secila qëndron e vetmuar.

Plot miq më dukej bota,
kur jeta ime ish e qartë ende;
tani që bie mjegulla
nuk shoh më nga miqtë asnjë.

Asnjë, që errësirën, s’e njeh,
nuk është i urtë, sigurisht,
që lehtas dhe gjithnjë
e ndan atë nga të gjithë

E çuditshme të endesh në mjegull!
Të jetosh, vetmi, do të thotë.
Asnjë qenie s’e njeh tjetrën
secili i vetëm është në botë.
usertype:1 tt= 0
<<Previous ThreadNext Thread>>
Page 1 / 1    
New Topic New Poll
Sign Up | Create | About Us | SiteMap | Features | Forums | Show Off | Faq | Help
Copyright © 2000-2014 Aimoo Free Forum All rights reserved.

Get cheapest China Wholesale,  China Wholesale Supplier,  to be a retailer is easy now.
LUFFY LUFFY LUFFY LUFFY LUFFY LUFFY
LUFFY LUFFY LUFFY LUFFY LUFFY